12 Ekim 2006

pamuk orhan - lokman hekim gelse yaram azdırır..

bir nobel barış ödülü daha, acısıyla, tatlısıyla bağlandı ve bitti sayın seyirciler.. bu sene ipi göğüsleyen kişinin adı renkli türkçe, ve hatta benimle aynı coğrafyada yaşıyor, aynı oksijeni yakıyor, sıçtığımız aynı marmaraya gidiyor, ve hatta aynı nüfus kağıdına, pasaporta sahibiz (onunkisi yeşil olabilir, ve hatta artık ödülü var kırmızı bile verebilirler, no problem)..

bu bir garip freko kardeşiniz, kimi postlardan da bileceğiniz üzere, uzun yıllar memleketi yabancıya tanıtarak ekmeğini kazanmış bir kimsedir.. yapılan muhteşem dış tanıtımlar sonucunda, memlekete gelen eksiksiz her yabancının "develer nerde, senin kaç karın var, çöl ne taraf" gibi sorularına maksimumu bir hafta süren cevap sekansları sonrası memleketine bu ülkeye tekrar dönmek üzere gitmesini sağlamış bir yurdum gönüllüsüdür.. göze çarpan her boku bir kisveye büründürüp allamış pullamış, ve fakat yıllar geçip büyüdükçe, ve kendi gerçeğini kabul ettikçe, kafileyi fatih'in enteresan yerlerinden de geçirtmiş, konya'nın çingene mahallesinde bildiğin toprak damlarda oturanları da tanıtmış, ve fakat tüm bunları memleketin gerçekleriyle açıklayarak ecnebinin bakış açısını dardan geniş açıya almayı başarmıştır.. buradan "hadi lan herifleri kandırıp kandırıp sattın halıları, karıyla kızla gezdin allahsız" adam diyenleri duyar gibiyim, lakin tek bir allah kulunu kandırmışlığım, tek bir ecnebi huriyi sarhoş edip yatağa atmışlığım yoktur, kalıbımla temin ederim..

şimdi tüm bunlar, binlerce, onbinlerce, yüzbinlerce (milyon karıştırmiyim, emin değilim) vatan evladından birinin yaptıkları.. ve bu kişi(ler) hiç üzerlerine vazife edilmediği halde bu işleri yapar, sonra bir sebeple ecnebi memlekete gideceği vakit vize kuyruklarında can çekişir(ler)..

öte yandan, pamuktan müteşekkil orhan kardeşimiz, üç beş kitap yazar, karizma yapar "kitaplarımı dolmakalemle yazıyorum" diye, şahane bir hayatı vardır şişlide nişantaşında bir apartımanda büyür, ki o vakitler bunlar yok ise halin haraptır, şimdilerde yalıdan boğaza bakar artık ne içer ne içmez bilemem okadar tanışıklığımız yok, sonra benimle aynı memleketin suyundan içmiş aynı kaldırıma -ara sıra- basmış bu adam, kalkar gider yabancı ellerde, "türkiye'de şu kadar x bukadar y cinsinden insan öldürüldü" der, nobele aday gösterilir, bir tur pas geçilir, ertesi sene, tam da fransa meclisinin ermeni soykırımı yok diyeni içeri atmayı kabul ettiği gün, bunu perçinlermişcesine ödülü veriverirler kucağına..

nobel ödülünün ne olduğunu belki bilmeyen vardır, bir kısa geçelim: alfred nobel diye bir eleman, trinitrogliserini bir şekilde kuma emdirmeyi başarıyor, bundan dinamit üretiyor, bu sayede zibilyon tane insan ölüyor, fakat alfred abi çılgın bir servet yapıyor.. bu servet zamanla her zenginde olduğu gibi alfred abide de vicdan yapıyor ve neticede abi nobel vakfını kurup varı yoğu buraya bağışlıyor, paralar ilimde fende edebiyatta barışta güzellik yapan insanlara dağıtılsın diye.. toprağı bol olsun, ahmet kaya güzel bir şarkısı içinde aynen şöyle derdi: "bu ne yaman çelişki anne.."

şimdi iki durum var.. pamuk orhan, eğer benimle aynı öze gerçekten sahipse, diyecek ki bir gaflet anımda dedim onu, ve fakat istemiyorum, kanla gelen ve kan için verdiğiniz ödülü götünüze sokun.. ya da gidecek alacak ödülü, böylece bura kimliğine fasaryadan sahip olduğunu ispatlayacak, sonra ne yüzle, ne hakla vatana geri dönecek, yalısında boza içecek, kestane kaynatacak, mısır patlatacak..

mehmet aurelio da tc vatandaşı, ve fakat oldu olalı 4 milli maça çıktı, henüz gol yemedik..

elin brezilya dönmesi şoparı senden daha çok işine yarıyor memleketin orhanım, sen nerenin dönmesisin ki bu kadar içimizdenken böylesine habissin?

senin kitap diye yazdığını ben domatese kesekağıdı yapmam diyor saygılarımı sunuyorum..

19 yorum:

  1. orhan pamuk nobel barış ödelini deil, nobel edebiyat ödülünü almıştır. ve her kitabını ben de çok beğendiğimi söyleyemesem de, günümüz türk yazarları içinde onun kadar türk diline hakim olan bir başka yazar ben bilmiyorum. (yanlış anlaşılmasın, iyi kitaplar yok, iyi yazarlar yok demiyorum, dile hakimiyetten bahsediyorum)

    demem o ki, yazdıklarını kişi bireysel olarak beğenmese bile takdir edebilir. şahsen ben bu ödülden gurur duydum ve bu sayede daha 3-5 türk yazarının da uluslararası ün kazanacağına da inanıyorum.

    haa nişantaşında apartıman meselesine gelince.. adamın parası varmış, çalışmama lüksü varmış, çalışmamış ve oturmuş yazmış. iyi de yazmış. e şimdi apartımanları var diye kötü mü yazaydı, yoksa suya sabuna hiç mi hiç dokunmayıp akşamüstlerini teşvikiye cafede mi geçireydi? böyle dokunacaksa suya sabuna hiç dokunmasaydı diye düşünenlerimiz olabilir ama o zaman da fransa düşünce özgürlüğüne karşı yasa çıkarttığı zaman bize de bok yiyip susmak düşer, adam istediğini düşünmüş, istediğine inanmış, bunu da savunmuş. biz nasıl hayır, sen bunları değil öbürlerini düşün deriz ki? olsa olsa, düşüncelerine karşı çıkar, sen böyle diyorsun ama bunlar aslında böyle böyle böyle diyebiliriz. buna da engel yok sanırım..
    neyse, türkiye edebiyat tarihinde önemli bir olaydır bu. şahsın politik kimliğini bir kenara bırakalım ve kendisini kutlayalım derim ben.

    YanıtlaSil
  2. ee dediğin neyin anlaşılmadığını düşünüyorsun ki?
    bir edebiyat ödülünün barış ödülü ile karıştırılıp konunun politikleştirilmesine karşı çıktım sadece? bunları da türkçe yazdıydım ama?

    YanıtlaSil
  3. ben bu edebiyat ödülünün politik nedenlerle verildiğini savunan milyonların sadece bir neferiyim..

    aman da aman aman diyorum orhan pamuk kitaplarına.. ömer seyfettin'e de verselerdi ozaman, kralını yazdı adam..

    naif oluyorsunuz bazen ztarraydır hanımcıım, hangi memlekette yaşadığımız malum, lütfen siz de herkes gibi göte göt deyiniz, takiyye yapmayınız:)

    YanıtlaSil
  4. ömer seyfettine zamanında verilmemiş olması (liste uzatılabilir, favorim ahmet hamdi tanpınardır, tek geçerim misal), orhan pamukun yazdıklarının değerini azaltır mı peki? kabul edin, adam politik kimliği ne olursa olsun, iyi bir yazar..bu ödülü hakeden yazarların da ennnn başında gelir. bunu tebrik etmek bu kadar mı zor?

    yani tüm bu konuşmalar, misal elif şafak alsa bu ödülü yapılabilirdi, çok da haklı olunurdu. edebi kimliği kelime bilgisinin genişliğini iyi yazarlık, dile hakimiyet olarak kakırmaktan ibarettir ne de olsa. ama pamuk için bunu iddia etmek biraz değil çok ağır kaçar.. hatta cüret olarak bile adlandırabilirim rahatlıkla.

    ben pamukun okuduğum her romanını (çok bayılmadıklarımı dahil) takdir ettim. 35 dile çevrilip 50ye yakın ülkede okundu, bunca ülke insanı da takdir etti. karşılığında tüm dünyada saygı gören bir edebiyat ödülünü aldı. ama bir tek memleketi insanı takdir etmiyor adamı, neymiş politik düşünceleri bizimkilerle aynı deilmiş. bir başarı gördüğünde, bunu takdir etmeyi bilmek önemli bir özelliktir sanki?

    ve bırakınız naifsem naif kalayım yahu :)

    YanıtlaSil
  5. şimdi orhan pamuk iyi bir edebiyatçıydı eskiden. sonra düzgün de yazıyor allah için. ancak "Ermenistan Yazarlar Birliği ise Orhan Pamuk’un Nobel almasını “Türkiye’ye verilmiş bir mesaj” olarak değerlendirdi." haberi tartışmanızı sonlandırır diye umuyorum.

    eğer bir film çekerken ermenilere eziyet edilen bir sahne koyarsanız ya da filmin kahramanını ermeni yaparsanız eurimage'ın filminize en az 10 milyon dolar verip her türlü dış tanıtımının yapılacağını biliyor muydunuz?

    Bence politik görüşü ne olursa olsun Nobel yaşayan yazarlardan Yaşar Kemal'in hakkıydı. Ayrıca "kime kendini romancı zannetmesin" diyen bu yazarımız ne demek istiyordu bir düşünün.

    Sonucu ne olursa olsun Türkiye'de Orhan Pamuk'tan daha kötü bir ton yazar var. O yüzden yazdıklarını kese kağıdı yapmam demek de ayıp.

    Boşuna gerilmeyin.

    YanıtlaSil
  6. bana da versinler lan nobel, baş köşeye koyiim evde, mugların arasında şahane durur.. bi de oscar istiyorum oldu olacak, duyun lan sesimi:)

    YanıtlaSil
  7. freko isterse ben de isterim :D
    verin uleennnnn!

    YanıtlaSil
  8. Orhan Pamuk'un üc bes kitabini okumus (okumaya kendini zorlamis) biri olarak, kitaplarini daha cok bir "arastirmaci" ruhu ve memur zihniyetiyle yazdigini söyleyebilirim. Edebi tat alamadim maalesef. Cesit olsun diye ille de bir Türk'e Nobel Edebiyat Ödülü verilecekse, evet onu hak eden baska bir yazarimiz vardir: Yasar Kemal. Ayrica Pamuk'un Beyaz Kale adli romani kismen "Pedro'nun Günlügü"nden araktir (esinlenme denmez artik). Yazar olarak benim icin "Ermeni soykirimi olmustur" demesinden önce bitmistir. Ödülü kesinlikle haketmedi benim gözümde. Yine de 40'in üstünde dile cevrilmis ve onca millete sevdirilmisse yazdiklari, cevirmenleri kesinlikle kutlamak gerekir. Belki de yabanci dilde daha okunurdur yazdiklari, kim bilir.

    Edebiyati gectim, gelelim insanligina, siyasi durusuna. Her vicdan sahibi insaninin sormasi gerektigi tek bir soru var kanimca: Orhan Pamuk "Ermeni Soykirimi oldu" demek icin niye onca yil bekledi. Bu soykirim dün olmamis ki. Madem o kadar duyarli, baris yanlisi, bir o kadar da cesur biriyse, o halde 80'lerde, 90'larda niye "fikrini" savunmadi. Ayrica, bu konuyla ilgili, Türkiye'de fikir özgürlügü yok diyenlere de tek bir lafim var: Soykirim konusunda fikir olmaz. Ya olmustur ya da olmamistir.

    YanıtlaSil
  9. o diil de ben mi yanlış hatırlıyorum, genelde uluslararası yarışmalarda ödül alan sanatçılarımız hep devletle veya türk kimliğiyle bir şekilde problemli insanlar oluyor..hep onlara denk geliyor..avrupa insan hakları mahkemesindeki davalarda hep türkiye cumhuriyeti devleti haksız oluyor..
    ne ilginç tesadüf değil mi:)

    YanıtlaSil
  10. ha şöyle öpüşün barışın :)

    birinize edebiyat diğerine barış ödülü vericem söz.

    YanıtlaSil
  11. beni de öpün, bir yudum sevgiye muhtacım..yalnız bir yudum olsun,fazla olmasın, sonra bayatlıyor:P

    espri dandik oldu biraz ama idare edin, salya sümük nezleyim, bu vaziyette iş yetiştirmeye çalışıyorum..

    la bak aklıma ne geldi..bir masal yazalım , ismi de "pamuk orhan ve yedi parlamenter" olsun :)

    YanıtlaSil
  12. agatoya mı ihale etsek naapsak, işe yarasın yezid:)

    YanıtlaSil
  13. pek dogru bi yaklaşım olmamış frackman bey. kınadım.

    YanıtlaSil
  14. ha ayrıca aynı yazı içinde fikrini zikrini bilmeme ragmen ahmet kaya icin topragı bol olsun demen de pek komik olmus : ))

    YanıtlaSil
  15. ama tabi ölüye saygım var orhan pamuk'u hem söz kılıcıyla öldürür sonra da topragı bol olsun derim diyorsan, ona bişi diyemedim bak ahaha

    YanıtlaSil
  16. ahmet kaya kendisi ateistti bizatihi, o yüzden toprağı bol olsun dedik, malum, "allah rahmet eylesin" sadece islam dininden olanlara kullanılır..

    ve fakat başka mecralardan da gelen, kesekağıdı yapma ile ilgili eleştrilere teşekkür ediyorum..

    bilen bilir, sanata, edebiyata, bilimum üretime saygım vardır.. ve fakat yine bilen bilir, dünyanın en yüzeysel insanıyımdır, bir adamı sildim mi onun iyi taraflarını da silerim.. bu sadece bana birebir yanlışı olmayanlara uyguladığımız bir durum.. şahsi olaylarda ise bırak sadece iyi taraflarını, ondan selam alanlar ve ona selam verenleri de tarihe gömüyorum, bir nevi kayzer şözeyim belki ama mutluyum, yarınlara umutla bakıyorum..

    YanıtlaSil
  17. orhan pamuk'a bu ödülün verilmesini sadece edebi anlatımına, kitaplarındaki başarısına bağlıyorsa türk halkı'nın birçoğu, derin uykumuzun aslında tahmin ettiğimizden daha derin olduğunu cok rahat anlayabiliriz. bu ülkede bir çok kişi bir tane bile yaşar kemal, bir tane bile sait faik, bir tane bile sabahattin ali kitabı okumamışken, babasının parasıyla reklamlarını boy boy döndüren bu adamın kitaplarını ezbere biliyodur. çünkü biz türkler için popüler olan güzeldir. popüler olanı bilmek gerekir.

    "bu ülkede x tane bilmem ne y tane bilmem ne öldürüldü" açıklaması yaptığında, bu açıklamanın iyi bişey olduğunu düşünen de bunlardı.

    söyleyeceğim şudur ki özetle, yaşar kemal'in nobele ödülü için sadece adaylıkta kalması onun edebi başarısızlığı değil, ülkesini sizin sandığınızdan daha çok benimsemesidir.

    YanıtlaSil
  18. bence odulun asil sahibi orhan pamuk'un amerika'daki yayincisi. hemen aciklayayim: simdi efenim orhan beyin edebiyatina sozum yok. Oturmus, ugrasmis, yazmis, etmis. Kiskaniyorum dogrusu romanlarini ve bunlarin yazilmasina imkan veren yasam sartlarini. Kitaplar iyidir kotudur degerlendiebilecek edebi elestiri egitimim yok ama son on yilda piyasaya dokulen gereksiz zrilyon romandan daha iyi olduklari kesin. Ama efenim, Orhan Pamuk ne zaman ki "kara kitap" zamaninin kultlugunden "yeni hayat"in pazarlamaciliga dondu is degisti. Isin kendisinde (romanlarda yani) buyuk degisiklik yok, cok daha iyi ya da daha kotu degiller. Ama gundemdeler.

    1998 civari amerika'ya aciliyor Orhan Pamuk (tanitim gezisinda bizim koye de geldiydi, kitap imzalattiydim ordan hatirliyom). Ingilizce cevirileri basiliyor. Ve sasirtici olani NYTimes book review'da methiyeler duzuluyor (benim adim kirmizi'ya) top 20 listesine giriyor. Bu ne demek bilen bilir. Amerika'da siradan insanin okuyacagi kitabi secmesini belirleyen iki sey var: Oprah ve NYT Book review. ISte bu noktada Pamuk'un yayincisini bu NYT basarisi icin kutlamak lazim. Cunku NYT listesine kitap sokmak kolay degil. Ha diyebilirsiniz ki, bak oradan belliymis Orhan Pamuk'un basarisi ve eserlerinin siradisiligi. Dis is a bizinis madame e mosyo. Orhan Pamuk basindan beri bir paketti: kitaplari, kitaplarinda isledigi dogu-bati olayi, kendi biraz halkindan kopuk ama halkinin ruhunu okuyan progresif imaji, egzotikligi, daha dogrusu hem egzotik hem batili olusu vs. Sahsen ben Turkiye'yi bilmeyenlerin, yakin tarihinden bihaber olanlarin Kar romanindan ne anladigini cok buyuk soru isaretleriyle sorgularim. Ama kitap bizim kiytirik bookstore'umuzda bile aylarca display raflarinda kaldi. Reklam kokan hareketler bunlar Mike...

    Neyse uzattim. Isin ozu. Nobele giden yolu Pamuk'a Amerika'daki yayincisi acmistir. Yasar Kemal kendi adayligi ve alamayisi uzerine, Fransadaki yayincisi vs. ile ilgili ilginc laflar etmis gecen gun, her ne kadar demek istedigine tam vakif olamadiysam da ikircikli konusmus.

    Orhan Pamuk'u yazar olarak takdir ediyorum, x kadar y olduruldu olayina girmedim bile. Sadece reklam ve pazarlama konusunda sansli ve becerikli bir kerata oldugunu soyleyip geceyim. Bunun icin onu suclayamayiz ama, zira bu isler boyle...

    YanıtlaSil

Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.